Magazin Editor
Magazin Habercisi
Turkiye'nin en onemli ses sanatcılarından Zeki Muren, 1996 yılında hayatını kaybetti. Sanat Guneşi olarak anılan Zeki Muren'in bugun aramızdan ayrılışının 24. yıldonumu... Zeki Muren geride bircok beste ve şarkı sozu bıraktı. İşte sesiyle, goruntusuyle ve yenilikleriyle hep merak konusu olan Zeki Muren'in hayat hikayesi... ZEKİ MUREN KİMDİR?
Zeki Muren 6 Aralık 1931 yılında Bursa Tophane’de, Uskup'den Bursa'ya goc eden bir ailenin tek cocuğu olarak doğmuştur. Ortaokulu bitirene dek Bursa'da yaşamıştır. Babası Kaya Bey ve annesi Hayriye hanımdır. Zeki Muren ilkokul yıllarında zayıf ve celimsiz bir cocuktur. İlkokulu Osmangazi İlkokulunda başlamış daha sonra Tophane İlkokulu ve Akıncı ilkokullarında devam etmiştir. Zeki Muren'in muzik yeteneği ona ilkokul yıllarında muzikli musamerelerde oynama fırsatı tanımıştır. Aldığı ilk rol bir musamerede oynadığı coban roludur. Zeki Muren'in muzik yeteneğini oğretmenlerinin dışında babası da farkına varmış ve onu bu konuda desteklemiştir.
ZEKİ MUREN’İN EĞİTİM HAYATI
Bursa' da ilkokulu bitirdikten sonra yine Bursa' da bulunan Tahtakale ortaokulunda tahsiline devam etmiştir. Ortaokul bittiğinde babası Kaya Bey'in de onayını alarak, İstanbul' da bulunan Boğazici Lisesine geciş yapmıştır. Boğazici Lisesini birincilik ile bitirerek mezun olan Zeki Muren, olgunluk sınavını da yuksek puanlarla kazanmış şimdiki adıyla Mimar Sinan Universitesi guzel sanatlara başlamıştır. Guzel sanatlarda yuksek susleme bolumunden mezun olduktan sonra da bu alanda desen calışmaları yapmaya devam etmiştir.
ZEKİ MUREN’İN MUZİK KARİYERİ
Zeki Muren'in muziğe duyduğu ilgi ve babasının teşvikiyle Bursa' da Tamburi sanatcısı İzzet Gerceker'den usul ve solfej dersleri, Boğazici lisesinde okurken sinema yonetmeni ve yazar Arşavir, Alyanak'ın babası AgoposKrikor ve udi Krikor hocaların dersleriyle devam eder. Zeki Muren Şerif İcli, Refik Fersan, Kadri Şencalar ve Sadi Işılay gibi isimlerle muzik derslerini surdurmuştur.
Universitede okuduğu donemde TRT İstanbul radyosunda acılan ve 186 kişinin katıldığı ses sanatcısı sınavını birincilik ile bitirmiş ve 1 Ocak 1951 yılında TRT' de ilk konserini canlı olarak icra etmiştir. Konserde kendisine buyuk ustatlardan oluşan bir saz heyeti eşlik etmiştir. Saz ekibinde Necdet Gezen, Şukru Tunar, Hakkı Derman, Serif İcli, Refik Fersan bulunuyordu. İlk konserinin yankısını kısa surede almış, Hamiyet Yuceses tarafından tebrik edildi.
1951 yıllarında Anadolu'da Ankara radyosu dinlendiği icin İstanbul radyosu net bir şekilde dinlenemiyordu. Bu nedenle Şukru Tunar Zeki Muren'e bir plak kaydı yaptırıp, ilk plağı olan muhabbet kuşunu Anadolu' ya dağıttı. Boylece Zeki Muren Anadolu'da da tanınmaya başlandı.
Zeki Muren TRT İstanbul radyosunda verdiği ilk konserle beraber, radyoda surekli Turk Sanat Musiki eserleri seslendirmeye 15 yıl boyunca devam etti. Bu programların coğu canlı yayınlardı. Radyo programlarıyla beraber konser ve plak calışmalarına da devam eden Zeki Muren, ilk konserini 26 Mayıs 1955 yılında verdi. Konserlerinde kendi tasarımı kıyafetler ve T şeklinde podyumla yeniliklere imzasını atarak konserlerine devam etmiştir.
Zeki Muren on bir yıl boyunca Behiye Aksoy ile donuşumlu olarak Maksim Gazinosu'nda sahne almış ve 1976 yılında Londra' da bulunan Royal Albert Hall' da ilk Turk sanatcısı olarak konser vermiştir.
Zeki Muren 600' den fazla plak ve kaset yapmışv e ilk plağında okuduğu Şukru Tunar' a ait beste olan bir muhabbet kuşu şarkısı, muzik hayatının tırmanışında onemli bir yer tutar. Kendisine ait yaklaşık 300 eser bulunan Zeki Muren'in ilk bestesi olan “Zehretme hayatı bana cananım” şarkısını yaptığında 17 yaşındaydı. Devamında gelen “Şimdi uzaklardasın”, “Bir demet yasemen”, “Gozlerinin icine başka hayal girmesin”, “Elbet bir gun buluşacağız” gibi şarkıları buyuk beğeni toplamış, bircok sanatcı tarafından soylenmiştir. Zeki Muren 1955 yılında manolyam adlı şarkı ile Altın Plak Odulunu almış, 1991 yılında Devlet Sanatcısı unvanı secilmiştir.
ZEKİ MUREN’İN OYUNCULUK KARİYERİ
1954 yılında cekilen beklene şarkı filmiyle ilk oyunculuk deneyimini yaşayan Zeki Muren, kendi besteleriyle18 filmde de başrol oynamış ve filmdeki muziklerin bestelerini kendi yapmıştır. Sinema filmlerinden sonra 1965 yılında Cay ve Sempati adlı bir tiyatro oyununda, Arena tiyatrosunda sahne almıştır.
Zeki Muren muzik, sinema ve tiyatronun dışında resim ve desen calışmalarını uzun yıllar surdurdu. Yaptığı resimler bircok ilde sergilendi. Konserlerde giydiği kıyafetlerin buyuk bir kısmını tasarımı yine kendisine aittir. Ayrıca şiire olan ilgisi ona kendi şiirlerinden oluşan Bıldırcın Yağmuru şiir kitabını cıkartmıştır. Kitap da Bursa Sokağı, pembe yağmurlar, cim makası, kendimi arıyorum, son kavga, bu bestecikler sana alınyazım gibi şiirleri bulunmaktadır.
ZEKİ MUREN’İN HAYATI
Zeki Muren ellili yılların şartlarını, kalıplarını zorlayan kıyafetleri, kendine has uslubuyla hep zirvede kalmayı başarmış bir sanatcıdır. Hayatı boyunca hic evlenmemiş, zaman zaman kadınlarla anılmış olsa da, sectiği kadınsı tarzla eşcinsel olduğu yonundeki kanaatleri hep taze tuttu ancak cinsel tercihi ile ilgili hicbir zaman bir acıklamada bulunmadı.
Zeki Muren tum hayatı boyunca kuralına uygun ve ağdalı bir Turkce kullanarak da hafızalara kazındı. Antalya' da 1969 yılında Aspendos' da verdiği konser sonrası Muziğin Paşası olarak anılmış ama bu lakabı neden verdiklerini bilmediğini acıklamıştır.
Zeki Muren 1957-1958 yıllarında Ankara Piyade Okulunda altı ay, İstanbul Harbiye Temsil burosunda altı ay, Cankırı' da uc ay olmak uzere 15 ay askerlik gorevini yapmıştır.
ZEKİ MUREN’İN VEFATI
Gecirdiği kalp rahatsızlığı ve şeker hastalığı son altı yılının sahnelerden uzak gecmesine sebep olmuştur. Bodrum' daki evinde inzivaya cekilir ve kendi tarifiyle kendini dinler. 24 Eylul 1996 yılında TRT İzmir televizyonunu hazırladığı bir programda kalp krizi gecirerek hayata gozlerini yumar. Her zaman soylediği sahnede olmek isteği gercekleşmiştir. Cenazesine oldukca buyuk bir kalabalık katılmış, memleketi olan Bursa' da Emirsultan mezarlığına defnedilmiştir.
Vasiyeti uzerine tum mal varlığı Turk Eğitim Vakfı ve Mehmetcik Vakfına bağışlanmış, bu sayede 2013 yılına dek yaklaşık 2251 universite oğrencisi burs alarak eğitimlerine devam etmiştir. Mehmetcik Vakfı 2002 yılında memleketi olan Bursa' da Guzel sanatlar Anadolu Lisesini yaptırarak, bircok sanat dalıyla eğitime acılmıştır. Son yıllarını gecirdiği ev muze haline getirilerek 8 Haziran 2000 yılında hizmete acılmıştır.
Zeki Muren 6 Aralık 1931 yılında Bursa Tophane’de, Uskup'den Bursa'ya goc eden bir ailenin tek cocuğu olarak doğmuştur. Ortaokulu bitirene dek Bursa'da yaşamıştır. Babası Kaya Bey ve annesi Hayriye hanımdır. Zeki Muren ilkokul yıllarında zayıf ve celimsiz bir cocuktur. İlkokulu Osmangazi İlkokulunda başlamış daha sonra Tophane İlkokulu ve Akıncı ilkokullarında devam etmiştir. Zeki Muren'in muzik yeteneği ona ilkokul yıllarında muzikli musamerelerde oynama fırsatı tanımıştır. Aldığı ilk rol bir musamerede oynadığı coban roludur. Zeki Muren'in muzik yeteneğini oğretmenlerinin dışında babası da farkına varmış ve onu bu konuda desteklemiştir.
ZEKİ MUREN’İN EĞİTİM HAYATI
Bursa' da ilkokulu bitirdikten sonra yine Bursa' da bulunan Tahtakale ortaokulunda tahsiline devam etmiştir. Ortaokul bittiğinde babası Kaya Bey'in de onayını alarak, İstanbul' da bulunan Boğazici Lisesine geciş yapmıştır. Boğazici Lisesini birincilik ile bitirerek mezun olan Zeki Muren, olgunluk sınavını da yuksek puanlarla kazanmış şimdiki adıyla Mimar Sinan Universitesi guzel sanatlara başlamıştır. Guzel sanatlarda yuksek susleme bolumunden mezun olduktan sonra da bu alanda desen calışmaları yapmaya devam etmiştir.
Zeki Muren'in muziğe duyduğu ilgi ve babasının teşvikiyle Bursa' da Tamburi sanatcısı İzzet Gerceker'den usul ve solfej dersleri, Boğazici lisesinde okurken sinema yonetmeni ve yazar Arşavir, Alyanak'ın babası AgoposKrikor ve udi Krikor hocaların dersleriyle devam eder. Zeki Muren Şerif İcli, Refik Fersan, Kadri Şencalar ve Sadi Işılay gibi isimlerle muzik derslerini surdurmuştur.
Universitede okuduğu donemde TRT İstanbul radyosunda acılan ve 186 kişinin katıldığı ses sanatcısı sınavını birincilik ile bitirmiş ve 1 Ocak 1951 yılında TRT' de ilk konserini canlı olarak icra etmiştir. Konserde kendisine buyuk ustatlardan oluşan bir saz heyeti eşlik etmiştir. Saz ekibinde Necdet Gezen, Şukru Tunar, Hakkı Derman, Serif İcli, Refik Fersan bulunuyordu. İlk konserinin yankısını kısa surede almış, Hamiyet Yuceses tarafından tebrik edildi.
1951 yıllarında Anadolu'da Ankara radyosu dinlendiği icin İstanbul radyosu net bir şekilde dinlenemiyordu. Bu nedenle Şukru Tunar Zeki Muren'e bir plak kaydı yaptırıp, ilk plağı olan muhabbet kuşunu Anadolu' ya dağıttı. Boylece Zeki Muren Anadolu'da da tanınmaya başlandı.
Zeki Muren TRT İstanbul radyosunda verdiği ilk konserle beraber, radyoda surekli Turk Sanat Musiki eserleri seslendirmeye 15 yıl boyunca devam etti. Bu programların coğu canlı yayınlardı. Radyo programlarıyla beraber konser ve plak calışmalarına da devam eden Zeki Muren, ilk konserini 26 Mayıs 1955 yılında verdi. Konserlerinde kendi tasarımı kıyafetler ve T şeklinde podyumla yeniliklere imzasını atarak konserlerine devam etmiştir.
Zeki Muren on bir yıl boyunca Behiye Aksoy ile donuşumlu olarak Maksim Gazinosu'nda sahne almış ve 1976 yılında Londra' da bulunan Royal Albert Hall' da ilk Turk sanatcısı olarak konser vermiştir.
Zeki Muren 600' den fazla plak ve kaset yapmışv e ilk plağında okuduğu Şukru Tunar' a ait beste olan bir muhabbet kuşu şarkısı, muzik hayatının tırmanışında onemli bir yer tutar. Kendisine ait yaklaşık 300 eser bulunan Zeki Muren'in ilk bestesi olan “Zehretme hayatı bana cananım” şarkısını yaptığında 17 yaşındaydı. Devamında gelen “Şimdi uzaklardasın”, “Bir demet yasemen”, “Gozlerinin icine başka hayal girmesin”, “Elbet bir gun buluşacağız” gibi şarkıları buyuk beğeni toplamış, bircok sanatcı tarafından soylenmiştir. Zeki Muren 1955 yılında manolyam adlı şarkı ile Altın Plak Odulunu almış, 1991 yılında Devlet Sanatcısı unvanı secilmiştir.
1954 yılında cekilen beklene şarkı filmiyle ilk oyunculuk deneyimini yaşayan Zeki Muren, kendi besteleriyle18 filmde de başrol oynamış ve filmdeki muziklerin bestelerini kendi yapmıştır. Sinema filmlerinden sonra 1965 yılında Cay ve Sempati adlı bir tiyatro oyununda, Arena tiyatrosunda sahne almıştır.
Zeki Muren muzik, sinema ve tiyatronun dışında resim ve desen calışmalarını uzun yıllar surdurdu. Yaptığı resimler bircok ilde sergilendi. Konserlerde giydiği kıyafetlerin buyuk bir kısmını tasarımı yine kendisine aittir. Ayrıca şiire olan ilgisi ona kendi şiirlerinden oluşan Bıldırcın Yağmuru şiir kitabını cıkartmıştır. Kitap da Bursa Sokağı, pembe yağmurlar, cim makası, kendimi arıyorum, son kavga, bu bestecikler sana alınyazım gibi şiirleri bulunmaktadır.
ZEKİ MUREN’İN HAYATI
Zeki Muren ellili yılların şartlarını, kalıplarını zorlayan kıyafetleri, kendine has uslubuyla hep zirvede kalmayı başarmış bir sanatcıdır. Hayatı boyunca hic evlenmemiş, zaman zaman kadınlarla anılmış olsa da, sectiği kadınsı tarzla eşcinsel olduğu yonundeki kanaatleri hep taze tuttu ancak cinsel tercihi ile ilgili hicbir zaman bir acıklamada bulunmadı.
Zeki Muren tum hayatı boyunca kuralına uygun ve ağdalı bir Turkce kullanarak da hafızalara kazındı. Antalya' da 1969 yılında Aspendos' da verdiği konser sonrası Muziğin Paşası olarak anılmış ama bu lakabı neden verdiklerini bilmediğini acıklamıştır.
Zeki Muren 1957-1958 yıllarında Ankara Piyade Okulunda altı ay, İstanbul Harbiye Temsil burosunda altı ay, Cankırı' da uc ay olmak uzere 15 ay askerlik gorevini yapmıştır.
Gecirdiği kalp rahatsızlığı ve şeker hastalığı son altı yılının sahnelerden uzak gecmesine sebep olmuştur. Bodrum' daki evinde inzivaya cekilir ve kendi tarifiyle kendini dinler. 24 Eylul 1996 yılında TRT İzmir televizyonunu hazırladığı bir programda kalp krizi gecirerek hayata gozlerini yumar. Her zaman soylediği sahnede olmek isteği gercekleşmiştir. Cenazesine oldukca buyuk bir kalabalık katılmış, memleketi olan Bursa' da Emirsultan mezarlığına defnedilmiştir.
Vasiyeti uzerine tum mal varlığı Turk Eğitim Vakfı ve Mehmetcik Vakfına bağışlanmış, bu sayede 2013 yılına dek yaklaşık 2251 universite oğrencisi burs alarak eğitimlerine devam etmiştir. Mehmetcik Vakfı 2002 yılında memleketi olan Bursa' da Guzel sanatlar Anadolu Lisesini yaptırarak, bircok sanat dalıyla eğitime acılmıştır. Son yıllarını gecirdiği ev muze haline getirilerek 8 Haziran 2000 yılında hizmete acılmıştır.